Wyższe cła nie dają lekarstwa na dylematy gabinetu: niewidzialny front bitewny chińskich półproduktów chemicznych
Nawet wygórowane kwoty podatków nie są w stanie ukryć pustki w apteczkach. W maju przedstawiciel handlowy USA (USTR) ogłosił nałożenie 100% cła „art. 301” na-wyprodukowane w Chinach pojazdy elektryczne i inne towary; w tym samym kwartale niedobory leków w amerykańskim systemie szpitalnym osiągnęły najwyższy poziom od dziesięciu-lat. Amerykańskie Towarzystwo Farmaceutów-Systemowych ds. Zdrowia (ASHP) stwierdziło bez ogródek w swoim kwartalnym raporcie: „Niedobory są najwyższe od dekady”. To zimne przypomnienie uderza w nerwy polityków-bardziej dotkliwie niż jakiekolwiek wahania indeksów giełdowych.
Nasz korespondent w Waszyngtonie wziął udział w przesłuchaniu Komisji Senatu USA ds. Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Spraw Rządowych w 2023 r. w sprawie niedoborów narkotyków. Urzędnicy z Agencji ds. Żywności i Leków (FDA) podkreślili, że „nadmierne-zależność od produkcji zagranicznej sprawiła, że amerykański łańcuch dostaw farmaceutycznych stał się nadmiernie bezbronny”. Nie jest to podżeganie-kryzysowe, ale opiera się na twardych danych: baza danych FDA dotycząca niedoborów leków pokazuje, że popularne antybiotyki, środki znieczulające i preparaty dożylne od dawna znajdują się na liście niedoborów; liczba aktywnie deficytowych odmian leków zliczona przez ASHP przekracza 300, z wydłużonymi cyklami obrotu.
„Niewidzialna linia frontu” niedoborów leków leży na wyższym szczeblu łańcucha dostaw. Ceny leków generycznych zostały obniżone do poziomu, przy którym produkcja w USA i Europie nie jest już opłacalna, co doprowadziło do koncentracji podstawowych półproduktów i aktywnych składników farmaceutycznych (API) w chemicznych parkach przemysłowych po niższych kosztach i na większą skalę. Zdolność produkcyjna paracetamolu (kluczowego półproduktu acetaminofenu), kwasu salicylowego (półproduktu aspiryny), 6-APA (głównego półproduktu penicyliny) i steroidowych materiałów wyjściowych skupiła się w wielu parkach przemysłowych we wschodnich i środkowych Chinach, tworząc kompletną sieć od związków aromatycznych po biofermentację. W raporcie Komisji Handlu Międzynarodowego Stanów Zjednoczonych (USITC) z 2023 r. stwierdzono, że amerykański łańcuch dostaw leków generycznych jest w dużym stopniu uzależniony od API i półproduktów z Chin i Indii, co wiąże się z długimi czasami wymiany i wysokimi kosztami.
Rola Indii jest intrygująca. Jest głównym światowym eksporterem API i ważnym źródłem leków generycznych dla Stanów Zjednoczonych, mimo to od dawna boryka się z „luką” w krajowych półproduktach chemicznych. Statystyki indyjskiej Rady Promocji Eksportu Farmaceutycznego (Pharmexcil) i oficjalne źródła wskazują, że zależność Indii od Chin w zakresie API i kluczowych półproduktów waha się od 65% do 70%. Aby zmniejszyć tę zależność, Indie uruchomiły w 2020 r. program „API Production-Linked Incentive (PLI)”, którego celem jest odbudowa krajowych mocy produkcyjnych w zakresie 53 kategorii „kluczowych leków masowych”, takich jak paracetamol i cyprofloksacyna. Raport branżowy z 2023 r. autorstwaLinia biznesowa, powołując się na konsensus wśród szefów wielu przedsiębiorstw, zauważył: „Wiele kluczowych półproduktów nadal uważa Chiny za swoje główne źródło”. Oznacza to, że nawet jeśli Stany Zjednoczone będą próbowały przekierować zamówienia przez Indie, „głównym przełącznikiem” łańcucha dostaw pozostanie chiński sektor przemysłu chemicznego.
Zestaw narzędzi politycznych Chin również ewoluuje. Zamiast symetrycznych podwyżek ceł, wprowadza precyzyjne zastosowanie technologii i kontroli eksportu. W lipcu 2023 r. Ministerstwo Handlu nałożyło kontrole eksportu produktów związanych z galem i germanem-; w październiku ogłosiła wdrożenie systemu zezwoleń na eksport sztucznego grafitu (stosowanego w anodach akumulatorów litowych); w tym samym roku, zaktualizowanyKatalog technologii zabronionych lub objętych ograniczeniami w eksporcieuwzględnił kluczowe procesy, takie jak wydobycie pierwiastków ziem rzadkich, wzbogacanie i separacja, w kategorii „zastrzeżone”. Jeśli tę logikę rozszerzy się na branżę farmaceutyczną i chemiczną-nawet bez całkowitego zakazu, wystarczy jedynie ustanowić licencje i limity dla określonych półproduktów-, cykle zaopatrzenia i krzywe kosztów szpitali w USA zostaną pasywnie przerysowane.
Rynki finansowe nie są na to obojętne. Po ogłoszeniu ceł na amerykańskiej giełdzie zaobserwowano trend „strukturalnego-bezpiecznego raju”, przy wzroście w sektorach defensywnych i większej zmienności w zakresie dystrybucji produktów farmaceutycznych i akcji szpitali. W porównaniu z konfrontacjami przemysłowymi w zakresie metali ziem rzadkich i pojazdów elektrycznych, niedobory w apteczkach wpływają na stabilność społeczną i zdrowie publiczne. W rezultacie pole manewru w polityce jest mniejsze: art. XX lit. b) Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu (GATT) przewiduje wyjątki dla „ochrony życia i zdrowia ludzkiego”, ale jeśli kraj dostarczający nałoży pozwolenia na wywóz ze względu na bezpieczeństwo narodowe i środowisko ekologiczne, rozstrzyganie sporów na poziomie Światowej Organizacji Handlu (WTO) nie jest proste, co czyni dwustronne konsultacje gospodarcze i handlowe oraz koordynację regulacyjną bardziej praktycznymi.
USA nie są pozbawione środków zaradczych. Po wydaniu przez Biały Dom w 2021 r. zarządzenia wykonawczego w sprawie krytycznych łańcuchów dostaw Departament Zdrowia i Opieki Społecznej (HHS), Administracja Gotowości i Reagowania Strategicznego (ASPR) oraz Urząd ds. Zaawansowanych Badań i Rozwoju Biomedycznego (BARDA) uruchomiły projekt „Krajowy potencjał w zakresie leków o krytycznym znaczeniu”, wykorzystując narzędzia przewidziane w ustawie o produkcji obronnej (DPA), aby zachęcić do ponownego umieszczania połączeń, takich jak sterylne leki do wstrzykiwań. Wiele stanów i organizacji non-profit (takich jak Civica Rx) opracowało plany dotyczące krajowej zdolności produkcyjnej leków generycznych i przejrzystych cen. Jednakże nakłady kapitałowe spowodowane przestrzeganiem zasad ochrony środowiska, kosztami pracy i powtarzalnością procesów oznaczają, że odbudowy nie da się osiągnąć „za jednym pociągnięciem pióra”.
Językiem dyplomatycznym bagatelizuje się napięcia, ale faktycznymi sygnałami są listy techniczne i noty licencyjne. W latach 2023–2024 chińska kontrola eksportu przybrała głównie formę „kombinowanego uderzenia” obejmującego „progi techniczne + nadzór nad licencjami”; Stany Zjednoczone rozszerzyły swoje narzędzia handlowe z „sekcji 301” na „listę podmiotów” i „przeglądy FIRRMA”. W branży farmaceutycznej i chemicznej „zorientowanej na środki utrzymania” obie strony chętniej będą szukać „okien zwolnień” i „szybkich ścieżek” na poziomie stowarzyszeń branżowych i agencji regulacyjnych, aby uniknąć szkody dla zdrowia publicznego i bezpieczeństwa klinicznego.